Terminología Gubernamental Básica
Влада (vlada) – Gobierno.
Se refiere al cuerpo administrativo que gobierna un estado o país.
Владата донесе нови закони за подобрување на економијата.
Претседател (pretsedatel) – Presidente.
El líder de una república, jefe de estado.
Претседателот одржа говор пред народот.
Премиер (premier) – Primer Ministro.
El jefe de gobierno en muchos sistemas parlamentarios.
Премиерот најави нови реформи во образованието.
Министер (minister) – Ministro.
Un miembro del gobierno que está a cargo de un ministerio específico.
Министерот за здравство презентираше нови мерки за заштита.
Пратеник (pratenik) – Diputado.
Un miembro del parlamento.
Пратениците гласаа за новиот закон за транспорт.
Estructuras Políticas
Парламент (parlament) – Parlamento.
La asamblea legislativa de un país.
Парламентот ја одобри новата буџетска рамка.
Собрание (sobranie) – Asamblea.
Un cuerpo deliberante, a menudo parte del parlamento.
Собранието дебатираше за новите законски измени.
Комисија (komisija) – Comisión.
Un grupo de personas designadas para llevar a cabo una función específica.
Комисијата за човекови права подготви извештај за состојбата во земјата.
Опозиција (opozicija) – Oposición.
Los partidos políticos que no forman parte del gobierno.
Опозицијата го критикуваше буџетот предложен од владата.
Коалиција (koalicija) – Coalición.
Una alianza entre partidos políticos para formar un gobierno.
Коалицијата помеѓу двата најголеми партии ја обезбеди стабилноста на владата.
Procesos Políticos
Избори (izbori) – Elecciones.
El proceso de selección de personas para cargos públicos mediante votación.
Изборите ќе се одржат следниот месец.
Гласање (glasanje) – Votación.
El acto de emitir un voto.
Гласањето започнува во 7 часот наутро.
Референдум (referendum) – Referéndum.
Un voto directo de la población sobre una cuestión específica.
На референдумот граѓаните ќе одлучат за новиот устав.
Кампања (kampanja) – Campaña.
Las actividades organizadas para influir en la decisión de los votantes en unas elecciones.
Кампањата за претседателските избори започна вчера.
Мандат (mandat) – Mandato.
El período durante el cual una persona ocupa un cargo oficial.
Новиот мандат на претседателот ќе трае четири години.
Instituciones y Funciones
Устав (ustav) – Constitución.
El conjunto de principios fundamentales que rigen un estado.
Уставот на Република Северна Македонија беше донесен во 1991 година.
Закон (zakon) – Ley.
Una regla establecida por una autoridad legislativa.
Новите закони за даноци ќе стапат на сила следниот месец.
Право (pravo) – Derecho.
El sistema de reglas que una sociedad establece para regular el comportamiento de sus miembros.
Секој граѓанин има право на слобода на говор.
Суд (sud) – Tribunal.
Una institución que tiene la autoridad para resolver disputas legales.
Судот донесе пресуда во корист на обвинетиот.
Обвинител (obvinitel) – Fiscal.
El funcionario que acusa a alguien de un delito en un juicio.
Обвинителот презентираше нови докази пред судот.
Conceptos Políticos
Демократија (demokratija) – Democracia.
Un sistema de gobierno en el que el poder reside en el pueblo.
Демократијата дозволува на граѓаните да учествуваат во донесувањето на одлуки.
Република (republika) – República.
Una forma de gobierno en la que el país es considerado un «asunto público» y los oficiales son elegidos.
Македонија е република со парламентарен систем.
Монархија (monarhija) – Monarquía.
Un sistema de gobierno encabezado por un monarca.
Шпанија е уставна монархија.
Федерација (federacija) – Federación.
Una unión de estados bajo un gobierno central.
Русија е федерација составена од многу републики.
Социјализам (socializam) – Socialismo.
Un sistema político y económico en el que los medios de producción son propiedad del estado o de la comunidad.
Социјализмот ги промовира еднаквите права и можности за сите граѓани.
Капитализам (kapitalizam) – Capitalismo.
Un sistema económico basado en la propiedad privada y la libre competencia.
Капитализмот ја стимулира иновацијата и претприемништвото.
El Papel de los Ciudadanos
Граѓанин (graǵanin) – Ciudadano.
Un miembro legal de un estado con derechos y deberes.
Секој граѓанин има право да гласа на избори.
Права (prava) – Derechos.
Las libertades y beneficios garantizados a los ciudadanos.
Права на човекот се заштитени со уставот.
Одговорности (odgovornosti) – Responsabilidades.
Las obligaciones que los ciudadanos deben cumplir.
Граѓаните имаат одговорност да ги почитуваат законите.
Граѓанско општество (graǵansko opshtestvo) – Sociedad civil.
El conjunto de organizaciones e instituciones que representan a los ciudadanos.
Граѓанското општество игра важна улога во демократијата.
En conclusión, dominar los términos gubernamentales y políticos en macedonio es esencial para cualquier persona interesada en la política o que planea trabajar en un entorno donde este conocimiento sea relevante. Esperamos que este artículo haya sido útil y que continúes expandiendo tu vocabulario en macedonio.
