Expresiones de la Hora
En Canarés, la forma de expresar la hora es bastante estructurada. A continuación, se presentan algunas palabras y frases clave que te serán útiles.
ಗಂಟೆ (gaṇṭe): Significa «hora» en Canarés.
ಇದು ಒಂದು ಗಂಟೆ (Idu ondu gaṇṭe)
ನಿಮಿಷ (nimiṣa): Significa «minuto».
ಅವನು ಐದು ನಿಮಿಷಗಳಲ್ಲಿ ಬರುವನು (Avanu aidu nimiṣagaḷalli baruvanu)
ಸೆಕೆಂಡ್ (sekeṇḍ): Significa «segundo».
ಅದು ಕೇವಲ ಹತ್ತು ಸೆಕೆಂಡುಗಳು ತೆಗೆದುಕೊಂಡಿತು (Adu kevala hattu sekeṇḍugaḷu tegedukoṇḍitu)
ಮೇಲೆ (mele): Significa «pasado» o «después».
ಅವನು ಆರು ಗಂಟೆ ಮೇಲೆ ಬಂದನು (Avanu āru gaṇṭe mele bandanu)
ಕಲೆ (kale): Significa «antes».
ನಾನು ಒಂದು ಗಂಟೆ ಕಲೆ ಬಂದೆ (Nānu ondu gaṇṭe kale bande)
Frases Comunes para Decir la Hora
ಇದೀಗ (idīga): Significa «ahora».
ಇದೀಗ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ? (Idīga eṣṭu gaṇṭe?)
ಅರ್ಧ (ardha): Significa «media» o «mitad».
ಅರ್ಧ ಗಂಟೆ (Ardha gaṇṭe)
ಕಾಲು (kālu): Significa «cuarto» (en el contexto de tiempo, 15 minutos).
ಕಾಲು ಗಂಟೆ (Kālu gaṇṭe)
ಮೊದಲು (modalu): Significa «primero» o «antes de».
ಅವನು ಮೊದಲು ಬಂದನು (Avanu modalu bandanu)
ನಂತರ (nantara): Significa «después».
ಅವನು ನಂತರ ಬಂದನು (Avanu nantara bandanu)
Expresiones de la Fecha
Además de la hora, conocer cómo expresar la fecha es igualmente importante. Aquí hay algunas palabras y frases esenciales.
ದಿನಾಂಕ (dinānka): Significa «fecha».
ಇಂದು ದಿನಾಂಕ ಏನು? (Indu dinānka ēnu?)
ತಿಂಗಳು (tiṅgaḷu): Significa «mes».
ಈ ತಿಂಗಳು (Ī tiṅgaḷu)
ವರ್ಷ (varṣa): Significa «año».
ಈ ವರ್ಷ (Ī varṣa)
ಆದಿತ್ಯವಾರ (ādityavāra): Significa «domingo».
ಇಂದು ಆದಿತ್ಯವಾರ (Indu ādityavāra)
ಸೋಮವಾರ (sōmavāra): Significa «lunes».
ನಾಳೆ ಸೋಮವಾರ (Nāḷe sōmavāra)
ಮಂಗಳವಾರ (maṅgaḷavāra): Significa «martes».
ನಾಳೆ ಮಂಗಳವಾರ (Nāḷe maṅgaḷavāra)
ಬುಧವಾರ (budhavāra): Significa «miércoles».
ನಾಳೆ ಬುಧವಾರ (Nāḷe budhavāra)
ಗುರುವಾರ (guruvāra): Significa «jueves».
ನಾಳೆ ಗುರುವಾರ (Nāḷe guruvāra)
ಶುಕ್ರವಾರ (śukravāra): Significa «viernes».
ನಾಳೆ ಶುಕ್ರವಾರ (Nāḷe śukravāra)
ಶನಿವಾರ (śanivāra): Significa «sábado».
ನಾಳೆ ಶನಿವಾರ (Nāḷe śanivāra)
Frases Comunes para Decir la Fecha
ಇಂದು (indu): Significa «hoy».
ಇಂದು ಏನು ದಿನಾಂಕ? (Indu ēnu dinānka?)
ನಾಳೆ (nāḷe): Significa «mañana».
ನಾಳೆ ನಾನು ಬರುವೆನು (Nāḷe nānu baruveṇu)
ನಿನ್ನೆ (nin̄ne): Significa «ayer».
ನಿನ್ನೆ ನಾನು ಬಂದೆ (Nin̄ne nānu bande)
ಮೊದಲು (modalu): Significa «antes» o «anterior».
ಅದನ್ನು ಮೊದಲು ಮಾಡು (Adannu modalu māḍu)
ನಂತರ (nantara): Significa «después».
ಅದನ್ನು ನಂತರ ಮಾಡು (Adannu nantara māḍu)
ಸಪ್ತಾಹ (saptāha): Significa «semana».
ಈ ಸಪ್ತಾಹದಲ್ಲಿ (Ī saptāhadalli)
ಜನವರಿ (janavari): Significa «enero».
ಜನವರಿ ತಿಂಗಳು (Janavari tiṅgaḷu)
ಫೆಬ್ರವರಿ (februvari): Significa «febrero».
ಫೆಬ್ರವರಿ ತಿಂಗಳು (Februvari tiṅgaḷu)
ಮಾರ್ಚ್ (mārch): Significa «marzo».
ಮಾರ್ಚ್ ತಿಂಗಳು (Mārch tiṅgaḷu)
ಏಪ್ರಿಲ್ (ēpril): Significa «abril».
ಏಪ್ರಿಲ್ ತಿಂಗಳು (Ēpril tiṅgaḷu)
ಮೇ (mē): Significa «mayo».
ಮೇ ತಿಂಗಳು (Mē tiṅgaḷu)
ಜೂನ್ (jūn): Significa «junio».
ಜೂನ್ ತಿಂಗಳು (Jūn tiṅgaḷu)
ಜುಲೈ (julai): Significa «julio».
ಜುಲೈ ತಿಂಗಳು (Julai tiṅgaḷu)
ಆಗಸ್ಟ್ (āgast): Significa «agosto».
ಆಗಸ್ಟ್ ತಿಂಗಳು (Āgast tiṅgaḷu)
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ (sepṭembar): Significa «septiembre».
ಸೆಪ್ಟೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು (Sepṭembar tiṅgaḷu)
ಅಕ್ಟೋಬರ್ (akṭōbar): Significa «octubre».
ಅಕ್ಟೋಬರ್ ತಿಂಗಳು (Akṭōbar tiṅgaḷu)
ನವೆಂಬರ್ (navembar): Significa «noviembre».
ನವೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು (Navembar tiṅgaḷu)
ಡಿಸೆಂಬರ್ (ḍisemabar): Significa «diciembre».
ಡಿಸೆಂಬರ್ ತಿಂಗಳು (Ḍisemabar tiṅgaḷu)
Ejemplos de Conversaciones
Para poner en práctica lo aprendido, aquí hay algunos ejemplos de conversaciones en Canarés sobre la hora y la fecha.
Persona A: ಈಗ ಎಷ್ಟು ಗಂಟೆ? (Īga eṣṭu gaṇṭe?)
Persona B: ಇದು ಎರಡು ಗಂಟೆ. (Idu eraḍu gaṇṭe.)
Persona A: ನಾಳೆ ಯಾವ ದಿನ? (Nāḷe yāva dina?)
Persona B: ನಾಳೆ ಸೋಮವಾರ. (Nāḷe sōmavāra.)
Persona A: ಈ ತಿಂಗಳು ಏನು? (Ī tiṅgaḷu ēnu?)
Persona B: ಈ ತಿಂಗಳು ಫೆಬ್ರವರಿ. (Ī tiṅgaḷu februvari.)
Persona A: ಈ ವರ್ಷ ಎಷ್ಟು? (Ī varṣa eṣṭu?)
Persona B: ಈ ವರ್ಷ 2023. (Ī varṣa 2023.)
Conclusión
Aprender a expresar la hora y la fecha en Canarés es un paso crucial en el dominio del idioma. Este conocimiento no solo te permitirá manejar situaciones cotidianas con mayor facilidad, sino que también te ayudará a integrarte mejor en la cultura y la sociedad de Karnataka. Con práctica y dedicación, podrás utilizar estas expresiones con confianza en tus conversaciones diarias.
